Friday, 22 January 2016

Born in Semarang

Source: Noordhollands Dagblad
January 21, 2016
The other day I read an article in Dutch regional newspaper Noordhollands Dagblad. It was about plans to revive the old city center of Semarang. For those unaware of its whereabouts, Semarang is situated on the Indonesian island Java. It is the capital of the province Central Java. The city itself has over 1.5 million inhabitants. Today Greater Semarang is the sixth community of the country.
The city has a long history among others as a settlement of the Dutch East India Company, commonly abbreviated as the VOC, the Verenigde Oostindische Compagnie. The old city still looks very European with a church in its center, wide boulevards and nice, spacious housing. Over the years this Dutch heritage deteriorated considerably. Lack of funds and maybe more important, a lack of interest to maintain these buildings erected by the former colonial rulers, caused the state in which it is now. If you add  the humid, hot climate and the heavy traffic passing these buildings every day, the recipe for a disastrous development is there.

The Heerenstraat in the old center of Semarang

However, there seems to be a change of mind in the city. According to The Jakarta Post the mayor of Semarang says he wants to renovate at least 105 buildings in the old center now called Kota Lama. An equivalent amount of € 2,000,000 is said to be available for this project. Tourism supposedly is the stimulus. In any case it is an indirect homage to two Dutch architects viz. Thomas Karsten en K.P.C. de Bazel. The latter one also designed glassware for the Leerdam glass works, but that is different subject.

Fragment of the 1917 city map of Semarang
Source: www.semarang.nl, Semarang Photo Archives
available under CC Licentie 3.0
Kota Lama, the old city center, is in the red rectangle

My interest for this subject is caused by the knowledge that even today there are many people living here in the Netherlands who have been born in the former Dutch Indies. I also happen to have a collection of death notices of people born there (yes, ok, I agree it is a bit peculiar but in case you are interested it may be consulted here). All together there are over 800 notices in my collection now. 8% of these people were born in Semarang. So my guess is that there are still many people here who may be interested in their own place of birth or in that of their parents. Therefore, I tried to find out the old street names used in pre war Semarang. Those names are no doubt part of their family history.

Dutch street names in Kota Lama, the old Semarang city center
To enlarge click on the image.
Map ex Google
Born in Semarang in the year indicated and since deceased mainly here in the Netherlands:


Semarang - Belloni 1950
Semarang - Boot 1936 [1]
Semarang - Borlée 1923
Semarang - Broekhuys 1923
Semarang - Cosse 1929
Semarang - de Boer 1924.jpg
Semarang - de Groot 1927
Semarang - de Ridder 1948
Semarang - Dirkzwager 1924
Semarang - Dorst 1940
Semarang - Elink Schuurman 1916
Semarang - Emmen 1926.jpg
Semarang - Haak ca1892.jpg
Semarang - Hartog 1930.jpg
Semarang - Jonkman 1923.jpg
Semarang - Jonkman 1925.jpg
Semarang - Kahle 1932
Semarang - Kerlen 1915.jpg
Semarang - Kerlen 1917.jpg
Semarang - Kerlen 1919.jpg
Semarang - Kerlen 1921
Semarang - Kessing 1941
Semarang - Klerks ? 1891 [Wd]
Semarang - Kloppenburg 1917
Semarang - Köehl 1923
Semarang - Kollmann 1854.jpg
Semarang - Koster 1949.jpg
Semarang - Kouwenaar 1929.jpg
Semarang - Lie 1926.jpg
Semarang - Lincklaen Arriëns 1941.jpg
Semarang - Lind 1924.jpg
Semarang - Mac Gillavry 1916
Semarang - Mac Gillavry 1931
Semarang - Maingay 1933
Semarang - Middeldorp 1928
Semarang - Mual 1930
Semarang - Mulder 1919
Semarang - Nazloomian 1926.jpg
Semarang - Nota 1926
Semarang - Oei 1938
Semarang - Oosterling 1934
Semarang - Provoost 1939
Semarang - Schilling 1926.jpg
Semarang - Schuit 1932
Semarang - Sillevis Smitt 1929.jpg
Semarang - Smit 1922
Semarang - Soeters 1926
Semarang - Soffner 1929
Semarang - Soutendam 1923
Semarang - Steffin 1941
Semarang - Tan 1929.jpg
Semarang - Tholen 1928.jpg
Semarang - van Barthold 1926
Semarang - van de Graaf 1925
Semarang - van der Fange 1927
Semarang - van der Knoop 1917
Semarang - van der Werf 1937.jpg
Semarang - van Eldijk 1950
Semarang - van Garderen 1934.jpg
Semarang - van Lookeren Campagne 1929.jpg
Semarang - van Lookeren Campagne 1931
Semarang - van Marken 1926.jpg
Semarang - van Pernis 1929.jpg
Semarang - van Putt 1923
Semarang - van Rooyen 1951
Semarang - van Rossum 1933
Semarang - van Vliet 1931
Semarang - von Meyenfeldt 1917
Semarang - Vunderink 1938
Semarang - Wesly 1935.jpg
Semarang - Westbroek 1943.jpg
Semarang - Westphal 1938
Semarang - Westra 1932
Semarang - Woerdeman 1952.jpg
Semarang - Worst 1940
Semarang - Zecha 1929
Semarang - Zeelig 1950
Semarang - zur Muhlen 1933

Update August 2, 2016: Added some 15 names to the above list.

In case you are interested in a particular death notice, please post a comment below or send me an email: patmiebies at gmail dot com.

Friday, 8 January 2016

Eeuwig duurt het langst

Genesis 5:27 Zo waren alle dagen van Methusalem
negen honderd en negen en zestig jaar, en hij stierf.
Bron: Statenvertaling 1637
Sinds Methusalem is de medische wetenschap er bepaald niet op vooruit gegaan. In Genesis 5:27, door onwetende beta-figuren uitgesproken als '5 gedeeld door 27', staat geschreven dat hij 969 jaar oud is geworden. En hij was niet de enige in die familie die een meer dan respectabele leeftijd heeft bereikt. In onze min of meer recente geschiedenis worden mensen die de 100 passeren, al tot de sterken gerekend. Behoudens een enkeling, afkomstig uit landen met een burgerlijke stand die voornamelijk uit overlevering bestaat, is 125 al een vooralsnog onneembare barrière. Niettemin lijkt het aantal mensen dat de 100 jaar passeert, toe te nemen. Dus wie weet.  


Utrechtsche Stads-Courant 3-8-1840
Soldaat Felix was dus van ca 1717
In ieder geval is het zo dat zelfs in onze kleine familie, iemand zich in de rijen der sterken heeft geschaard. Helaas is tante Jo niet meer maar hier kunt u over haar lezen. Haar rouwbrief heb ik opgenomen in mijn verzameling, jawel!, rouwadvertenties van mensen die de 100 jaar hebben gehaald. Die verzameling is nog niet zó oud maar voldoende groot om er wat cijfertjes uit te distilleren, cijfertjes overigens die maar weinig waarde hebben. Immers, mijn verzameling pretendeert niet compleet te zijn, niet van elke eeuweling heb ik voldoende gegevens en daarnaast is het zo dat mensen die een rouwadvertentie laten plaatsen, niet representatief zijn voor de hele bevolking. Dus met al deze voorbehouden hoop ik dat u het volgende lezenswaard vindt.

In totaal heb ik nu 317 rouwadvertenties in mijn verzameling. Vrouwen bewijzen weer eens zeer aanwezig te zijn: 236 dames, bijna 75%, hebben de overhand. De 317 personen worden gemiddeld 101 jaar, 11 maanden en 8 dagen. Maar ook hier wint het zwakke geslacht het, zij worden ruim 102 jaar oud. De heren vertrekken iets eerder, bijna 101 jaar en 9 maanden na aankomst.

Van 65 personen is mij noch de geboorteplaats noch de plaats van overlijden bekend. En van de overigen staat er tenminste één plaats in de advertentie genoemd. Al met al voldoende gegevens om een gooi te doen naar de provincie waar men het best geboren kan worden indien men tenminste voornemens is ouder dan 100 jaar te worden.



Ogenschijnlijk geven Zuid en Noord Holland de beste garantie voor een "eeuwig" leven. Maar schijn bedriegt. Deze twee provincies hebben ook het hoogste inwonertal dus wanneer daar de meeste 100-jarigen vandaan komen, is dat niet zo verbazingwekkend. Een juistere maatstaf is om te kijken naar hoeveel 100-jarigen er voor komen op elke b.v. 100.000 inwoners. Omdat alle geboorten in dit verhaal rond 1910 hebben plaatsgevonden, heb ik per provincie naar de inwoneraantallen van dat jaar gekeken. Overigens, maar dit geheel terzijde, wist u dat Nederland toen nog maar rond de 6 miljoen inwoners telde? Nu, goed 100 jaar verder, gaan we binnenkort de 17 miljoen passeren. The times they are a-changin!
Aantal 100plussers per provincie
van herkomst per 100.000 inwoners
In absolute zin moet aan deze cijfers niet al te veel waarde worden gehecht omdat alle gegevens zijn afgezet tegen slechts één berekend geboortejaar (1910). Voor het aantal Nederlanders in Ned. Indië was slechts het jaar 1930 beschikbaar, ruim 2 miljoen personen. Dat gezegd hebbende vallen sommige relatieve verschillen wel op. Waarom liggen b.v. Noord en Zuid Holland, Drenthe en Groningen meer dan een factor 3 hoger dan Limburg? Was de lucht daar zo slecht door de mijnen? Hoe komt het dat Ned. Indië dit lijstje aanvoert? Werken de tropen een lang leven in de hand? Of moeten we de uitdrukking tropenjaren tellen dubbel letterlijk nemen? Waarom scoren provincies buiten Holland onderling zo verschillend? B.v. Gelderland vs Groningen. Opvallend is het Zeeuws Vlaamse dorp Hoek. Het telt twee 100-jarigen onder zijn borelingen. Waar Zeeland 3,91 100-jarigen per 100.000 inwoners telt, zou Hoek er op dezelfde schaal zo'n 200 tellen!

Hieronder een cirkeldiagram van de aantallen en percentages per provincie van overlijden plus de meest voorkomende plaatsen. In deze diagram komt een groot aantal plaatsen voor waarvan ik vermoed dat de bewoners over het algemeen een hoger welstandsniveau hebben dan elders. Ik noem in alfabetische volgorde: Bentveld, Bloemendaal, Doorn, Naarden, Velp, Wassenaar en Zeist. Het zou me niet verbazen als die plaatsen ook een relatief hoog aantal particuliere rusthuizen kennen.




In bovenstaande cirkeldiagrammen staan de personen die geboren dan wel overleden zijn in een bepaalde provincie. Omdat ik nieuwsgierig was naar het aantal "honkvasten", in dit geval mensen die binnen hun geboorteprovincie zijn gestorven, hieronder een tabel die daar inzicht in geeft. Bijna de helft (49%) "blijft" dus dicht bij het geboortehuis. Zeeuwen en Friezen het meest, Groningers en Drenten het minst.



Dan moet er natuurlijk nog iets gezegd worden over de bereikte leeftijden van deze groep. Waar komen de alleroudsten vandaan en waar verwisselen zij het tijdelijke met het eeuwige. In de volgende tabel is in de kolom '100jr+' het aantal jaren weergegeven dat gemiddeld boven de 100 bereikt werd. In de linker tabel zijn de in Drenthe geborenen dus 104,5 jaar oud geworden. Het moge duidelijk zijn dat de Drenthen op alle fronten de nummer 1 positie innemen. Daarbij hoort wel de aantekening dat het hier om relatief kleine aantallen gaat én zowel de oudste (115) als de op één na oudste inwoonster (111) van Nederland (uit deze groep) daar werden geboren en de provincie niet verlieten. Daarnaast zou je kunnen zeggen dat de nummers 2 en 3, geboren in Zeeland en Utrecht, in de loop van hun lange leven naar Groningen en Limburg getogen zijn en daar overleden. Maar dat is te kort door de bocht want onjuist. Die laatste twee provincies hebben de hoge plaats voornamelijk aan eigen geboorten te danken. eerder hebben we gezien dat in Ned. Indië relatief veel 100-jarigen heeft voortgebracht. Uit deze tabel blijkt dat ze gemiddeld het minst oud van allemaal worden, "slechts" 101 jaar. De overige conclusies laat ik aan de lezers.



Voor degenen die misschien denken dat vrijgezellen een wat ontspannener bestaan leiden, en dus ook ouder worden, ben ik nagegaan hoeveel mensen uit mijn verzameling ongehuwd waren. Maar dat was, aan de hand van de tekst van de rouwadvertentie, niet voor iedereen vast te stellen. In ieder geval kwam ik niet verder dan 30, dat is net geen 10%. Geen idee hoe dat getal zich verhoudt tot dat van de totale bevolking.

Hoe groot de kans is dat twee echtelieden beiden de 100 passeren, ik heb geen idee. Maar het gebeurt wel degelijk.



Een gelijke vraag kan gesteld voor de kans om op je verjaardag te overlijden. Een beetje macaber misschien maar ook dat gebeurt.





.



















In mijn verzameling eeuwelingen bevindt zich ook nog een bekende Nederlander. Het is Jaap Havekotte. Jaap wie? hoor ik menigeen denken. Havekotte was de fabrikant van de beroemde Vikingschaats, zonder hem geen kampioenen. Zijn necrologie stond in NRC Handelsblad van 25 april 2014.




Diemen, 16-3-1912  -  Hilversum 23-4-2014

Tot slot één van de, zo niet de oudste inwoner die Nederland ooit gehad heeft: Hendrikje Schipper. Zij werd ruim 115 jaar, stelde haar lichaam ter beschikking van de wetenschap en wist op die manier ook na haar dood nog te verbazen. In de NRC werd gemeld dat ook de moeder van Hendrikje de 100-jarige leeftijd had bereikt maar dat is niet juist. Die werd geboren op 6-2-1862 en overleed op 29-11-1961. Het scheelde dus niet veel maar de 100 heeft ze niet gehaald.


Hendrikje van Andel-Schipper
Smilde 29-6-1890  -  Hoogeveen 30-8-2005
Foto: AD De Dordtenaar


De inschrijving van de geboorte van Hendrikje Schipper
te Smilde (Dr) op 30-6-1890
Hierboven hebt u kunnen zien en lezen waartoe een merkwaardige verzameling kan leiden. Zoals al eerder opgemerkt, alle cijfertjes en diagrammen moet u niet al te serieus nemen want dit is bepaald geen representatieve dataset. Ik blijf de rouwadvertenties van deze eeuwelingen sparen en wie weet komt er dan in de toekomst nog wel eens een vergelijkbare blogpost. Want één ding is zeker, het aantal personen dat in de toekomst 100 jaar en ouder zal worden, neemt alleen maar toe. Of we ooit bij Methusalem in de buurt komen, wie zal het zeggen. Misschien moeten we dan eerst maar eens bedenken of dat een aangenaam vooruitzicht is.
Met dank aan Willemies van der Velden die mij de inspiratie voor dit blog verschafte!

Geraadpleegde bronnen:
Berichten van Ingrid Stokreef op div. Yahoogroups
Bevolkingsatlas van Nederland - NIDI
De demografische geschiedenis van de Indische Nederlanders - NIDI
Familieadvertenties CBG
www.delpher.nl
www.online-familieberichten.nl
www.wiewaswie.nl

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...