Thursday, February 28, 2013

An American Moor in Leiden

Voor een Nederlandse tekst, zie na de Engelse tekst.
Suriname
Suriname
In the Dutch version of the transcendent Wikipedia I happened to see a lemma about a coffee plantation in the Dutch colony of Suriname* in the 18th century. The text mentioned the name of a slave who was said to have been baptized in Leiden** here in The Netherlands. That made me curious. A black man in Leiden in those days must have been quite exceptional. So I wondered whether I could find a trace of him in the Regional Archives of the city of Leiden. In another source I read that his owner, one Matheus Sigismundus Pallak,  was a follower of the Lutheran faith. So that gave me some direction and soon I found the baptism certificate below***.
Pallak
1. Please click to enlarge
The transcription reads as follows:
13 April [1760]
Is opentlijk in de Kerk gedoopt een Americaansche Moor, zijnde een Lijfeigene
Van Den Wel Ed. Heer Sigismundis Pallak, oud Raad van Politie, Criminee
le mitsgaders Civile Justitie der Colonie van Surinaame, rivieren en Districten
van dien, welke Moor bij den H. Doop genaamt is: Christiaan. De getuijge
was De Wel Ed. Heer Sigismundis Pallak doch wegens absentie in Deszelfs
plaats: Johan Theobald Feilken en Johan Philip Kaping.

April      {Coenraad Warms Hendrik Coenraad. {Hendrik Brand.
13          { Pieternel Wassenburg

And the English translation is:
April 13 [1760]
An American Moor has been publicly baptized in the Church, he being a slave
owned by the Noble Lord Sigismundis Pallak, former Councillor of Police, Crimi-
nal and Civil Justice of the Colony of Surinam, rivers and Districts
belonging thereto, during the Holy Baptism said Moor has been named: Christiaan. The witness
was the Noble Lord Sigismundis Pallak however due to absence in His
Place: Johan Theobald Feilken and Johan Philip Kaping.

April      {Coenraad Warms Hendrik Coenraad. {Hendrik Brand.
13          { Pieternel Wassenburg


Maasstroom Last en RustIn the deed the slave Christiaan is identified as a Moor. This term may need a little explanation. Today Moors are generally regarded as the islamic population of medieval Spain. Their origin was in Northern Africa. However, it is likely that Europeans in the 18th century and earlier used that name also for West Africans from Mali and Niger. Knowing that Christiaan got here in the entourage of a white European from Suriname, we can safely presume he was a black man with African roots. Suriname in those days was a well known destination for black slaves from Africa. Both the English and the Dutch played an important role in the slave trade. However, also the adjective 'American' was used. That is a bit puzzling. I am not sure what the term meant in those days. Did it refer to the present USA or maybe to any other country on the American continent? I don't know. In any case it suggests that his origin was outside Suriname.

Mr. Pallak, who was of German descent, lived in Suriname between 1744 and 1758. Apart from being part of government institutions there, he also owned several plantations. One of them was Maasstroom. That estate was close to Lust tot Rust (Want for Calmness) owned by Wigbold Crommelin, at one time the colony's Governor General. I mention this plantation's name because Christiaan came to live in Mr. Pallak's country seat in Zoeterwoude near Leiden. And that villa was also named Lust tot Rust which may be an indication of the nature of their relationship. You see both plantations mentioned on the map above in the blue frame.

BS Akte van Overlijden Christiaan Catiou RA Leiden
2. The deed of death of Christiaan Catiou, Jan. 11, 1816
With Christiaan now being a member of the Lutheran Church it is plausible that his death has been recorded in a Lutheran church register as well. Sofar I have been unable to uncover that, if it exists to begin with! However, after 1812 the church registers ceased to exist in favor of local government record keeping. And there I found the registration of the death of one Christiaan Catiou. Could he be the slave Christiaan? Well, all I can say is that it is possible but that is about all. There are some pro's and some con's for this hypothesis.
To start with the cons:
The surname Catiou already existed in Leiden during the 17th century;
The surname Catiou could very well be a French (Huguenot) name;
Many Huguenots lived in Leiden;
There is not a single direct link with Sigimundus Pallak.
But there are some pro's too:
When Christaan dies on Jan. 11, 1816, he is 73 years old. That puts his age during his baptism at approx 17 years old, not an impossible age for a slave to accompany his master;
He died in Zoeterwoude, the village where Pallak's villa was located;
In the deed it says that he lived at the address 235 Hooge Rhijndijk. The villa Lust tot Rust was situated at or near that location;
The surname Catiou is not a Dutch surname; could there be a connection with French Guyana, the country adjacent to Suriname?

I leave the conclusion up to you but whether the two Christiaans are one and the same person is uncertain at best. A further investigation Holland's largest database of historic newspapers did not result in anything useful. And that is a pity because the black Christiaan must have drawn a lot of attention in those days, both in Leiden/Zoeterwoude and in the Lutheran Church. But no matter what, my aim was to pay some attention to an extraordinary deed in the Leiden Archives.

*The Dutch effectively obtained Suriname from the English when they swapped it for New Amsterdam/New York during the Breda Peace Treaty negotiations in 1667...
**Leiden was also the city where the Pilgrim Fathers resided during the 1609-1620 period.
***Click on <Inzien register> [ image 286

Nederlandse samenvatting
Van hot naar her springend in Wikipedia, liep ik tegen een hoofdstuk aan over een koffieplantage in het Suriname van de 18e eeuw. Daarin was sprake van een slaaf genaamd Christiaan die met zijn meester Mattheus Sigismundis Pallak naar Leiden kwam om daar gedoopt te worden. Ergens anders had ik gelezen dat de heer Pallak het Lutherse geloof aanhing. Ik vroeg mij af of die doop nog in het Regionaal Archief Leiden was terug te vinden. En dat bleek inderdaad het geval, zie afb. 1. De doop heeft plaatsgevonden op 13-4-1760 in de Lutherse Kerk aldaar. De tekst van de doopakte staat onder de afbeelding.

In de akte wordt genoemd dat Christiaan een "Amerikaansche Moor" is, een wat raadselachtige term. Immers, Moren waren Noord-Afrikaanse Arabieren die in de middeleeuwen Spanje bezetten. Daarnaast was het in de 18e eeuw niet ongebruikelijk om inwoners van Mali en Niger met de term "Moren" aan te duiden. Dus het is zeer wel mogelijk dat we het hier over een slaaf hebben, in de doopakte staat "lijfeigene", van Afrikaanse afkomst. De vraag blijft dan waar het "Amerikaansche" betrekking op heeft. Is hij elders op het Amerikaanse continent geweest voordat hij naar Suriname kwam? Of was het een bestaande uitdrukking waarmee elke neger werd aangeduid?

De van Duitse afkomst zijnde Sigismundis Pallak was, naast overheidsfunctionaris, ook plantage-eigenaar, o.a. van de plantage Maasstroom. Niet ver daar vandaan (zie het kaartje waarin beide plantages blauw omkaderd zijn) lag de plantage Lust tot Rust van Wigbold Crommelin, op zeker moment Gouverneur-Generaal van Suriname. Waarschijnlijk niet geheel toevallig had Pallak's buitenplaats in Zoeterwoude de zelfde naam.

Omdat Christiaan dooplid van de Lutherse Kerk was geworden, vroeg ik mij of ook zijn overlijden te vinden zou zijn. Maar die akte heb ik in de DTB-registers niet kunnen vinden, als die akte überhaupt al bestaat. Voor de zekerheid heb ik ook gekeken in de vanaf 1812 ingevoerde Burgerlijke Stand. En daar kwam ik een akte van overlijden tegen van ene Christiaan Catiou, iemand met een niet erg Nederlandse achternaam (zie afb. 2). Zou hij "mijn" Christiaan kunnen zijn? Dat zou kunnen, maar meer is er niet van te zeggen. Er zijn argumenten vóór en tegen te vinden.
Tegen pleit:
De naam 'Catiou' bestond al in het 17e eeuwse Leiden;
Het zou best een Franse (hugenoten) naam kunnen zijn en er woonden vele hugenoten in Leiden;
Ik heb geen directe connectie met zijn eigenaar gevonden.
De voors zijn:
Wanneer Christiaan overlijdt op 11-1-1816 op 73-jarige leeftijd. Ten tijde van zijn doop was hij dus ca. 17 jaar, geen vreemde leeftijd om Pallak te vergezellen op zijn reis hier naar toe;
Hij is overleden in Zoeterwoude, de plaats waar ook het buiten van Pallak stond;
In de overlijdensakte staat dat Christaan woonde op het adres Hooge Rhijndijk 235. Op of in de nabijheid van dat adres stond ook het buitenhuis Lust tot Rust;
"Catiou" is een Frans aandoende achternaam, Zou er een connectie met Frans Guyana kunnen zijn?

Afijn, of het hier één en dezelfde persoon betreft, blijft duister. Ook een onderzoekje in kranten uit die tijd, heeft niets opgeleverd. Jammer, want de zwarte Christiaan moet toch in die tijd een bijzonderheid zijn geweest, zowel in Leiden/Zoeterwoude als in de Lutherse Kerk. Hoe dan ook, mijn bedoeling was om wat aandacht te schenken aan een toch wel bijzondere doopakte in het Leidens regionaal archief.

Image credits:
Plantation map: Het geheugen van Nederland
#1: Regionaal Archief Leiden, Doop-, trouw- en begraafboeken Leiden, 1575-1811 (1859), nummer toegang 1004, inventarisnummer 1004, afb. 286;
#2: Regionaal Archief Leiden, Gemeentebestuur van Zoeterwoude, nummer toegang 500B, inventarisnummer 1058, afb. 91.

Friday, February 22, 2013

DTB/BMD register Kuringen (B)

Sint Gertrudis kerk Kuringen
St. Gertrudis
Kuringen (B)
For a summary in English please see after the Dutch text.
De man die ik beschouw als de stamvader van het Nederlandse geslacht Miebies, Fredericus Miebis, is afkomstig uit het Belgische Kuringen. Het ligt in Belgisch Limburg en is nu deel van  Hasselt. Hij is daar gedoopt als kind van mijn oudgrootvader* Joannis Muwis en Anna Gertrudis van Ardinnen. Dit echtpaar trouwde daar in de kerk van de Sint Gertrudis-parochie op 15 februari 1757. Die kerk staat er nog. De historie ervan gaat terug tot in de 15e eeuw. In de periode betrekkelijk kort na het huwelijk, heeft de kerk zijn huidige vorm gekregen. Dat was in de periode 1777-1790. 
Sint Gertrudis kerk Kuringen
St. Gertrudis
altar 1763
In de kerk is ook nog een altaar aanwezig dat dateert van 1763. Het geeft mij altijd toch wel een apart gevoel wanneer je je realiseert dat je verre voorouders dat zelfde altaar gezien en misschien wel aangeraakt hebben. Dat kan niet gezegd worden van de recent aangebrachte glasramen. Omdat ik een liefhebber van glas ben, en ik al twee keer eerder over glasramen (van de kathedraal te Blois) geblogd heb, helemaal onderaan een detail van één van de fraaie ramen van de St. Gertudiskerk.
Naast het altaar is er nog iets waardevols uit de kerk bewaard gebleven. Dat zijn de zogenoemde DTB-registers**. Daarin noteerde de pastoor de levenden, de doden en de verbintenissen. Al in 1995 heb ik die registers in het Rijksarchief in Hasselt in kunnen zien. Als ik me goed herinner waren dat de originelen! Hieronder het huwelijks register van 1757. Op 15 februari staat daar het huwelijk van mijn oudgrootvader genoteerd. 
RK DTB register Kuringen
The marriage of Joannis Muwis (~1713-1795) and Anna Gertrudis 
van Ardinnen (~1733-1782) on February 15, 1757
De Latijnse tekst in het register luidt als volgt:

Die 15 febrij facto uno banno, cum dispensa-
tione in duobus in Domino juncti suns
matrimonio joannes Muwis et Anna ger-
trudis van Ardinnen honeste personae
testibus Arnoldo Schepers, Laurentio Muwis
et pluribus alijs.

Mijn vertaling daarvan is:

Op [de dag] 15 februari [1757] zijn na één aankondiging, met dispensa-
tie van een tweede in de Heer verbonden
in het huwelijk Joannes Muwis en Anna Ger-
trudis van Ardinnen met eerzame personen
als getuigen Arnoldo Schepers, Laurentio Muwis
en meer anderen.

Zo ziet de voorloper van de burgerlijke stand er dus uit. Allemaal nauwgezet genoteerd door de pastoor van de Sint Gertrudis-parochie. Dat de Muwissen in Kuringen het Rooms Katholieke geloof aanhingen, wekt geen verbazing. Wel kan ik vaststellen dat dat geloof, na de komst van Fredericus Muwis/Miebis naar Den Haag, verdwenen is en op z'n best heeft plaats gemaakt voor protestantse stromingen.
Wat de relatie van getuige Arnoldo Schepers tot het bruidspaar is, weet ik niet. Hij zal wel de bruidsgetuige geweest zijn want Laurentio Muwis (~1737-1813) was de jongere broer van Joannes. Een klein voorbehoud, bij de doop van deze Laurentio fungeerde ene Laurentius Mevis als peter. Dus die kan het ook geweest zijn maar van hem weet ik verder niets. De namen Muwis en Mevis werden doorelkaar gebruikt.

Summary of the Dutch text above
My early ancestors came from the village of Kuringen in Belgium. I am talking about the 18th century here. In those days probably the only church in the village was the RC Saint Gertrudis church. The history of this church goes back to the 15th century. On February 15, 1757 one of my ancestors got married there. "Shortly after", during the period between 1777 and 1790, the church was rebuilt. And that is still its present shape. Today's church altar goes back to 1763. So Joannes Muwis and Anna Gertrudis van Ardinnen, my 4th great grandparents, must have been aware of this altar. Maybe they even touched it. Funny thought! Pictures of both church and altar are shown above. Below is a photo of a part of a modern stained glass window which you can see in the church today.
Of course it is nice that the church is still here. But it is even nicer that the BMD-registers** have been saved as well. So we can see how the priest recorded their marriage on that 15th of February. In those days the clergy used Latin when writing a deed. The transcription of the marriage deed is shown underneath the picture above.
My translation is as follows:

On [this day] February 15 [1757] after a single announcement, with dispensa-
tion of a second one in the Lord connected 
in marriage Joannis Muwis and Anna Ger-
trudis van Ardinnen with honest people
as witnesses Arnoldo Schepers and Laurentio Muwis
and more others.

When I visited the Belgian Government Archives in Hasselt (B) in 1995, the archivist there was kind enough to show me the originals of the register with all the deeds in it. And I think that is quite special!


Sint Gertrudis kerk Kuringen
Part of a modern stained glass window
in the Kuringen St. Gertrudis church
* Een oudgrootvader gaat 7 generaties terug.
** Doop-, Trouw- en Begraafregisters/Birth, Marriage and Death registers

Photo credits (3)
St. Gertrudis ex Kerknet.be

Thursday, February 14, 2013

Sepia Saturday - The watchman

T1 is code for Turtle 1
When I saw the theme picture for this week I was very much surprised because I immediately recognized a member of the RSSSATP, you can tell by the protruding little fingers. As you can see he is closely watching a species of the Dermochelys coriacea. Beg your pardon, you don't know what RSSSATP stands for? That is the Royal Society for the Strategic Study of Advancing Turtles in the Pacific. Since you are apparently unaware of this important semi military organization, maybe I should explain their objectives. First of all I have to say it is a secret organization, a lot of hush hush. That is because of its strategic significance. Its membership is restricted to army and navy biologists and it is highly unusual to see a picture of a member in action. 
You may wonder about the pipe. Well, so do I but my guess is that this officer is a pipe smoker. On the other hand I wouldn't be surprised if the pipe, or its smoke, is related to the study he is carrying out. Smoke curtains and all that. Because rumour has it that the research of this eminent organization has to do with amphibious landings. You may know that certain turtles live in the sea but lay their eggs on the beach. The study aims at investigating the methods these turtles use to overcome the surf without capsizing. For this purpose certain marks have been applied to the turtle's shield. That is done to facilitate air reconnaissance.  I am afraid I can't give you any further details without being accused of all kinds of nasty things.
Despite the risk of revealing state secrets I will base my Sepia Saturday contribution on the wristwatch the officer is wearing. Although I am not a wristwatch wearer (what a word!) myself, I do have a few heirlooms. To be honest some of these objects have not yet reached that status yet but one day they will.
Bulova Accutron
Bulova Accutron 1960
This Swiss watch dates from 1960. It is a very special watch because the movement is determined by a tuning fork. Rather than giving you the wrong info I quote from Wikipedia. "The tuning fork movement was a horological revolution.
Previously, electronically regulated timepieces were limited to some scientific instruments, being too large for a personal watch. The Accutron was also the first wristwatch precise enough to qualify for U.S. railroad certification." And if you qualify for the U.S. railroad...
You can see the tuning fork between the two electromagnetic coils at the top of the watch left. Unfortunately there is something wrong with my watch. When I activate the watch it runs way too fast. So if it has to become a valuable heirloom I need to have it repaired.
The next timepiece is a pocket watch. It was given to me by my Aunt Jo. Aunt Jo was married to Johannes Frederikus Miebies (1899-1958), the son of my grandfather's brother and the previous owner of this watch.
Omega pocket watch
Omega pocket watch 1913
I tried to date this pocket watch by comparing it with Google images. But no success there. Fortunately most Omega pocket watches have been numbered. This one carries number 4322892. That means it has been manufactured in 1913. So this year it is exactly 100 years old! It is also Auntie Jo's birth year. Coincidence? I don't think so but I'll ask her, she's still among us!
Smiths 30Hours
Smiths 30Hours
Smiths English Clocks Ltd was operational between 1931 and 1979. I think this model was manufactured during the 50's but I am not sure. Apparently these 30 hours clockworks were a specialty of Smiths. I don't know why the clocks were 
limited to a 30 hours running time. There might very well be a technical reason for that. 
Neither do I know when 30 Hour mechanisms were made. But no matter when that was, it's still running like you know what. It produces a nice ticking noise for easily more than 36 hours.
My clock is integrated in the showcase like cabinet shown here. When we bought it the antique dealer said the cabinet was English made. For all I know it could have been Turkish as well. I am not an expert in these matters but possibly one of the Sepians is. 
The last watch on display here is another pocket watch. According to my mother it belonged to her father Gerardus Theodorus de Langen (1888-1967). It is a watch that puzzles me because I am not even certain in which country it has been made, Switzerland or France. It is a Judex montre de precision (precision watch) with serial number 997331.
Judex pocket watch
Judex pocket watch possibly 1920-1930
I saw another Judex pocket watch with a similar diamond shaped decor. That one was made between 1920-1930. Unlike the Omega shown above this one is running fine.
When I opened the back of the watch there was another surprise: the original warranty. It mentions the serial number and the fact that the case is made of silver (argent). The term épreuve de réglage means 'test' or 'control'. But the nature of the test is not clear to me. I noted that the watch-glass has been replaced by plastic. At least I assume it has been replaced because I don't think plastic was used for the original. Maybe grandpa inadvertently dropped it somewhere.
Well, this is it. I am running out of ticking devices. It's time for you to watch other stories. So hasten yourself to the Sepia Saturday site. But be careful, don't turn turtle!

Wednesday, February 6, 2013

Sepia Saturday - Snow

Sepia Saturday
No doubt all my fellow Sepia Saturday bloggers will write this week about barrels, beards or bricks. So it is likely that I will be the only one to take snow as the motto for #163. But before I am off to a slippery start, first something about the picture. The gentleman with the beard is clearly taking a break while posing for the photographer. The other gentleman is more mysterious. Is he guarding the barrels or waiting for the bus or ... The half open curtains in the bay window suggest that maybe a child is looking at a completely unexpected white world. The lettering on the sign board indicates that we are looking at a grocery. I was not too sure about the meaning of the preceding letters (NCH). In fact I had no idea. 
A quick check on Google learns that this is a picture taken in Keene, New Hampshire after what is called 'the great storm' on March 13, 1888. The man cleaning the street is Mr. C. -what's in a name- Dustin. Possibly he owns the shop which is the Boston Branch Grocery. The type of business also gives some direction about the purpose of the barrels. The man in the black coat somewhat surprises me. He looks like a person from the 1950's and not from the second part of the 19th century. I did not know those hats existed then.
So much for the theme picture, I'll come to the point: snow. 
I am blessed with some well filled shoe boxes. And fortunately also with some family pictures made in snowy circumstances. The first one shows my mother taking a rest in the snow.
Den Haag West 1937
A lady in distress?
One could also say she is trying to attract attention after having lost her balance in the slippery snow. But somehow I don't think that is the case. I guess she's about 20 years old here so this could be 1937.  I don't know who the photographer has been. Possibly my father but I don't know whether they knew each other already. But it is the kind of photo you make when you go out for a walk with your girlfriend. And then the location. I think the elevations on the left hand side could be the dunes. In the background there are city extensions/limits which would fit in with the situation in the western part of The Hague then. 
There was snow that winter. The video below was shot at the no longer existing airport Ypenburg near The Hague in March of that year. It shows people skiing there while being towed by a car; the vid takes 37 seconds to look at.





But there is more shoe box snow. Both pictures below have been taken at the same location in The Hague. I recognize the "garden" of our house in 614 Goudreinetstraat also in The Hague.
Goudreinetstraat Den Haag
F.l.t.r. my brother, myself and my mother
The photo's have been taken on the same occasion in probably 1948. The appartments in the background above are situated in the Appelstraat.
Goudreinetstraat Den Haag
Me and my Mom with my little brother peeking around the corner
For those known locally, the houses that you see are those on the Thorbeckelaan. 
With my last not so sepia picture I like to compliment Alan with the timing and the choice of this week's theme picture. I took it from our balcony this morning. And I can assure you that we don't have any white tiles here. 
The picture also proves that snow in Keene NH (New Hampshire) is just as white as it is in Castricum NH (North Holland). At the same time it means that certain things remain the same, even after 125 years.
Castricum
Castricum on February 6, 2013
As I said before, for the barrels, the beards and the bricks you have to go see my fellow Sepians. I'm sure they have been busy shoveling all their literary inspiration together here.

Saturday, February 2, 2013

Orie's, all in the family?

For a summary in English please see at the end of the Dutch text.
Als ik dit schrijf is de uitslag nog niet binnen. De uitslag? Ja, de uitslag van het DNA-onderzoek dat mogelijk kan aantonen dat de meeste Orie's in Nederland familie van elkaar zijn. Het is op 16 januari bij het laboratorium ingeleverd en we wachten nu in spanning af. Maar misschien eerst wat toelichting wie er wat gedaan heeft en over welke familie's het eigenlijk gaat.
Een behoorlijk aantal jaren geleden heeft Hendrikus Johannes Orie, beter bekend als Henk en oudste zoon van Hendrikus Johannes Orie en Emma Augusta Mathilda Götze, het initiatief genomen om de stamboom van de Loosduinse Orie's uit te laten pluizen. Hij schakelde daarvoor een genealogisch bureau in dat met allerlei fraaie resultaten, inclusief een familiewapen, aankwam.
In een iets later stadium kwam Henk in contact met Cornelis (Cor) Smits en Johanna Petronella (Ans) Orie. Dat was nadat hij de vader van Ans had aangeschreven. Omdat die op dat moment al overleden was, kwam zijn brief, via de moeder van Ans, bij Ans en echtgenoot terecht. Die brief wekte hun belangstelling en vanaf dat moment behoren zij ook tot de schare der genealogen.
Al gauw bleek dat het door Henk gebruikte genealogisch bureau er een potje van had gemaakt, er klopte niet veel van hun bevindingen. Zowel het gevonden familiewapen als een relatie tot een Franse bisschop, moesten naar het land der fabelen verwezen worden.
Op een gegeven moment ben ik ook met Ans en Cor in contact gekomen, via internet als ik me goed herinner. We hebben toen onze kennis en krachten gebundeld met als resultaat dat we hebben vastgesteld dat alle Nederlandse Orie's behoren tot wat we voor het gemak maar de Friesche tak (daartoe behoort Ans) noemen òf de Wassenaarse tak die op een bepaald moment in Loosduinen terecht kwam.

De oudste Orie, die we kennen, is Nicolaas Orie. Het enige dat we van hem weten is dat hij getrouwd is met Margaretha Luijben, 5 kinderen had, van beroep militair was en dat hij op 20 apr. 1773 in Den Bosch is overleden. Hij is begraven in de St. Geertruidakerk aldaar. Waar deze Nicolaas vandaan komt, is ons nog niet bekend. Wel is bekend dat hij van veel Orie's de stamvader is. Tot op heden hebben we alleen maar aan kunnen tonen dat alle leden van de Friesche tak van hem afstammen.

Maar er zijn meer Orie's. Wanneer we de herkomst van de Loosduinse Orie's uitzoeken, dan komen we uiteindelijk terecht bij ene Klaas Orie. Gedoopt in 1769 in Leiden, trouwt hij op 10 mrt. 1798 met Susanna de Vlaming en vestigt zich vervolgens  in Wassenaar. Klaas is metselaarsknecht van beroep. Alle Loosduinse Orie's kunnen Klaas voorlopig als hun stamvader beschouwen.


Petrus Franciscus Orie x Sara Jozina de Lijser
Petrus Franciscus Orie x
Sara Jozina de Lijser
Het is verleidelijk te denken dat Nicolaas uit Den Bosch en Klaas uit Leiden/Wassenaar wel wat met elkaar te maken zullen hebben. Nicolaas, Klaas, dat heeft toch duidelijke overeenkomsten. Inderdaad, dat zou kunnen maar nu nog het echte bewijs! Vermoedens en halve bewijzen zijn er zeker wel. Zo zijn er duidelijke aanwijzingen dat de Wassenaarse tak eind 18e, begin 19e eeuw bindingen had met (familieleden uit) Den Bosch. Zo was een neef uit Den Bosch getuige bij het huwelijk van eerder genoemde Klaas. Nog belangrijker is dat Ans en mijn echtgenote Jeanne het eigenlijk wel zeker weten. Ze zien elkaar al als nichten en het voelt als familie. Leuk, maar zo zit genealogische bewijsvoering niet in elkaar!
Hendrik Jacobus Orie x Trijntje Sibbeltje Venema
Hendrik Jacobus Orie x
Trijntje Sibbeltje Venema




Wat treffender is, is de uiterlijke gelijkenis tussen de vader van Ans en Henk, de vader van Jeanne. Oordeelt u zelf. Zeker geen tweelingen maar enige gelijkenis is er zeker, vinden wij.
Aan al deze tergende onzekerheid kan je tegenwoordig een eind maken door een DNA-verwantschapsonderzoek te laten doen. Zo'n onderzoek is gebaseerd op het gegeven dat het Y-chromosoom altijd voor zo goed als 100% overgaat van vader op zoon op zoon enz. M.a.w. overgrootvader en achterkleinzoon hebben beiden, behoudens zeer kleine mutaties, het zelfde Y-chromosoom. Door middel van een test is dat aan te tonen. Wat is daarvoor nodig? Niet zoveel. Een paar wattenstaafjes om wangslijm af te nemen en een laboratorium dat dergelijke tests uitvoert. En dan natuurlijk nog een mannelijk vertegenwoordiger van de Friesche tak en ééntje van de Wassenaarse tak. De beide "nichten" hebben elk hun broer bereid gevonden aan die test mee te doen. André is de man van de Friesche tak en Homme vetegenwoordigt de Wassenaarse tak.
Hieronder de stamreeksen van beide mannen.
Stamreeks van André Orie
Stamreeks van Homme Nicolaas Orie
Generatie VIII
André Orie, geb. Amsterdam op 12 mrt 1954, tr. Leiden op 6 jan 1977 met 
Marianne Turenhout, geb. Leiden op 22 mrt 1954.
               
               

Generatie VII
Petrus Franciscus Orie, geb. Amsterdam op 1 mrt 1907, rijksambtenaar PTT, ovl. Leiden op 11 mrt 1972, tr. Amsterdam op 1 mrt 1934 met
Sara Jozina de Lijser, geb. Zuidzande op 13 mei 1908, ovl. Leiderdorp op 6 okt 1992.
               

Generatie VI
Jan Lolle Orie, geb. Amsterdam op 9 mrt 1884, melkventer, bakker, ovl. Hilversum op 1 feb 1968, tr. Amsterdam op 30 mei 1906 met
Johanna Petronella Lacour, geb. Amsterdam op 13 nov 1883, ovl. Hilversum op 10 jan 1969.


Generatie V
Petrus Franciskus Orie, geb. Leeuwarden op 3 jan 1850, militair, fabrieksarbeider, koopman, ovl. Amsterdam op 21 mrt 1929, tr. Leeuwarden op 27 jan 1878 met
Aukje Lolles Wielenga, geb. Nijehaske op 3 apr 1852, dienstbode, ovl. Amsterdam op 4 jan 1928.
               
Generatie IV
Nicolaas Orie, geb. Leeuwarden op 25 jun 1812, schoenmaker, ovl. Leeuwarden op 30 jun 1866, tr. (1) Leeuwarden op 10 dec 1843, met
Clara Scheffer, geb. Leeuwarden op 17 dec 1814, koopvrouw, ovl. Leeuwarden op 14 mrt 1857.

Generatie III
Petrus Franciscus Orie, ged. Workum op 5 mei 1788, schoenmaker, ovl. Leeuwarden op 27 mrt 1856, tr. Leeuwarden op 1 nov 1806 met
Theodora Dirkje Gerrits, geb. Leeuwarden op 30 jun 1779, ovl. Leeuwarden op 8 mrt 1858.

Generatie II
Adrianus Orie, ged. 's‑Hertogenbosch op 14 feb 1750, ovl. Leeuwarden op 30 mrt 1827, tr. (1) 's‑Hertogenbosch op 27 jul 1773 met
Johanna Imhoff, ged. 's‑Hertogenbosch op 15 jul 1748, ovl. Leeuwarden op 9 jan 1817.
               
Generatie I
Nicolaas Orie, militair, ovl. 's‑Hertogen-bosch op 20 apr 1773, relatie met
Margaretha Luijben, ged. Hedikhuizen op 16 jun 1711.

Generatie VII
Homme Nicolaas Orie, geb. Den Haag op 22 sep 1946, chauffeur, medew.veiling CCWS, tr. Den Haag op 1 dec 1967, met 
Elisabeth Cornelia Wilhelmina Maria Zuiderwijk, geb. Monster op 25 jul 1948, schoonheidsspecialiste.
               
Generatie VI
Hendrik Jacobus Orie, geb. Loosduinen op 23 nov 1918, rubberbewerker, autogeen lasser, ovl. Den Haag op 20 apr 2007, tr. Den Haag op 28 okt 1942 met
Trijntje Sibbeltje Venema, geb. Onstwedde op 5 mrt 1920, huisvrouw, ovl. Den Haag op 16 feb 2007.
               
Generatie V
Nicolaas Orie, geb. Loosduinen op 1 nov 1897, electricien, rijwielhandelaar, ovl. Den Haag op 5 sep 1977, tr. Den Haag op 11 sep 1918 met
Adriana van Asten, geb. op 23 jul 1898, huisvrouw, ovl. Den Haag op 24 dec 1979.

Generatie IV
Hendrik J. Orie, geb. Loosduinen op 2 feb 1878, electricien GEB, ovl. Enschede op 1 apr 1945, tr. Den Haag op 23 jun 1897, met
Elizabeth van der Lende, geb. Wolvega op 2 jun 1869, ovl. Den Haag op 29 jul 1947.
               

Generatie III
Nicolaas Orie, geb. Wassenaar op 1 apr 1850, koopman, ovl. Den Haag op 11 dec 1916, tr. Loosduinen op 6 sep 1873 met
Wilhelmina Maria Tetteroo, geb. Loosduinen op 7 feb 1849, ovl. Loosduinen op 22 dec 1905.
               
Generatie II
Lodewijk Orie, ged. Wassenaar op 19 jul 1807, ovl. Wassenaar op 2 feb 1867, tr. (1) Wassenaar op 27 apr 1832, met
Dirkje Langeveld, geb. Wassenaar op 12 jan 1808, ovl. Wassenaar op 17 okt 1853.
               
Generatie I
Klaas Orie, geb. Leiden, ged. in 1769, metselaarsknecht, ovl. Wassenaar op 27 jun 1808, tr. Leiden op 10 mrt 1798,  met
Susanna de Vlaming, ged. Wassenaar op 4 okt 1772, arbeidster, ovl. Wassenaar op 26 nov 1851.
[Index]

Wanneer het onderzoek aantoont dat er een duidelijke overeenkomst is tussen de DNA-monsters van André en Homme, dan betekent dat, dat beide stamreeksen ergens in één persoon bij elkaar moeten komen. Bij wie dat precies is, tja, dat is aan ons om verder uit te zoeken. Maar dan weet je in ieder geval zeker dat de verbinding er is. 
Dan is het ook nog mogelijk dat er geen overeenkomsten zijn. Dat zou betekenen dat er geen verwantschap is. Maar dat betekent niet dat er geen familieband is. Want het kan zo zijn dat ergens in deze 15 (!) generaties een echtgenote een kind van een "vreemde" heeft gekregen. En dan wordt het oorspronkelijk Y-chromosoom niet meer doorgegeven. De naam Orie wel natuurlijk, zodat er in dat opzicht nog steeds een familieband kan zijn.
En dan is er nog een tussenmogelijkheid n.l. dat de uitslag noch positief noch negatief is. Om dat te begrijpen is het goed te weten dat binnen het Y-chromosoom wordt getest op het voorkomen van z.g. STR-markers. Daarvan zijn er meer dan 100. Onze test is gebaseerd op onderzoek naar 16 markers, voldoende voor ons doel. Maar als het er nu minder zijn, dan ontstaat er een grijs gebied. Het laboratorium zal dan, denk ik, vermoedelijk, misschien of onwaarschijnlijk als kwalificatie gebruiken om een eventuele verwantschap aan te geven.
Eigenlijk heb je dus alleen absolute duidelijkheid bij een positieve uitslag.
Jac Orie
Jac Orie van de Wassenaarse tak,
schaatscoach van de Activia & Brand Loyalty-ploeg

Op 25 januari heeft het laboratorium aan Cor gevraagd hoeveel generaties er tenminste tussen André en Homme zitten. Dat zijn er tenminste 7 of 8! Voor mijn gevoel is dat een indicatie dat er geen eenduidige uitslag is, er is kennelijk twijfel. Afijn, we horen het binnenkort. 



Alphons Orie
Alphons Orie van de Friese tak,
president van het Joegoslavië-tribunaal
Gisteren, 1 februari belde Cor met de mededeling dat het onderzoek naar de 16 STR-markers, heeft geresulteerd in een match van 14 van die markers. In de woorden van de laboratoriumdame die Cor belde, betekende dat dat het wetenschappelijk bewijs, dat beide Orie-takken aan elkaar gerelateerd zijn, niet geleverd is. Maar, zo formuleerde zij dat, er is een sterk vermoeden dat die relatie er wel degelijk is. Het DNA-rapport geeft hierover ook geen verdere duidelijkheid. Vooralsnog gaan de onderzoekers, Ans, Jeanne, Cor en ik er vanuit dat de familieband er wel degelijk is. Het is in ieder geval een stimulans om verder op zoek te gaan naar dat ene stukje informatie, het papieren bewijs dat zeker ergens in een archief ligt, hopen we. De grote vraag is: waar, o waar? U hoort nog van ons! Hopen we. En in de tussentijd, Orie's? Het is allemaal familie!



Brief summary
Whether the surname 'Orie'* is truly of Dutch origin, I don't know. In fact I suspect it is not. There may very well be some French or Swiss blood involved. What I do know is that there are many Orie's living in The Netherlands. The question is whether they are all related. There are several ways to find out. One is to do some proper genealogical research. That we did. The 'we' in this respect are Ans Smits-Orie and husband Cor. I met them on the internet years ago. My interest in the surname Orie is because my wife is an Orie as well. To cut a long story short, sofar we have been unable to prove that all Dutch Orie's are related. During our research we have determined that there are two branches with possibly the same progenitor. The first branch we call the Frisian branch, the second one the Wassenaar branch. 
There are indications that members of both branches knew each other some 215 years ago. But so far there is no definite proof. The little 'proof' there is, is of a circumstantial nature. A certain person appearing as a witness during a wedding, a look alike resemblance between two men** and of course the female instinct of both Ans and my wife. They both feel they are family. What else can I do but rest my case?
Well, there is always the possibility of doing a DNA-test. And we decided to do just that. We approached two male representatives of each branch, André and Homme***. They were prepared to provide a Leiden laboratory with specimen of their DNA. And yesterday there was the long awaited call from the lab. They had good news and bad news. The bad news was that there is no 100% scientific proof of a relationship between both branches. Our DNA-test consisted of a comparison of 16 STR-markers in both samples. The result of the test is that there is a match for 14 markers. The lab lady said that in their terminology this means that there is a strong presumption that there is indeed a relationship. Although they don't put that in writing, for us that is sufficient to continue our investigations in archives and on the internet. We "know" we are on the right track! No matter what, both Ans and Jeanne feel that their female instinct has been right. So until further notice and assuming my calculation of the generations between them is correct, Ans and Jeanne are 5th cousins. It's all in the family!

Joan and Jane Orie
Jane Clare Orie (r) and
sister Joan

* To readers in the USA the surname Orie may sound familiar. They may know Jane Clare Orie, a former member of the Pennsylvania Senate. Last year she frequently made the papers. I am not aware of any relationship with the Dutch Orie's.
** See the black and white pictures above.
*** Their lineage (stamreeks) is shown in the table above.

Photo credits:
Alphons Orie sense-agency
Jac Orie timsimaging
Jane Clare & Joan Orie Post-gazette.com

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...