Monday, 24 July 2017

Sibbekunde / sibbeology

For the text in English please scroll down.

Ariër-verklaring uit het bankwezen
Bron: NIOD
Het is niet onmogelijk dat de al iets oudere genealoog, maar ook wel ouderen in het algemeen, de rillingen nog over de rug lopen bij het horen van het woord sibbekunde. En dat heeft zo z'n redenen.
Maar eerst iets over de betekenis van het woord. Sibbe is een o.a. uit het oudhoogduits afkomstig begrip dat zoveel betekent als (bloed)verwantschap, familie, geslacht. In de 19e, begin 20e eeuw had het woord sibbekunde dezelfde betekenis als het woord genealogie nu. Maar waar komen dan de eerder genoemde rillingen vandaan? Het is altijd verleidelijk om een ander de schuld van iets te geven maar in dit geval is het wel terecht. Het komt door de Duitsers en meer precies, door de nationaal-socialisten tijdens de 2e wereldoorlog. Want, en ik bedoel het zeker niet zo vrolijk als het misschien klinkt, als je Joden wilt gaan vervolgen, dan moet je wel weten wie Jood is en wie niet. En in dat kader werd de zogenoemde ariërverklaring "uitgevonden". Om zo'n officiële verklaring te krijgen, moest je dus weten wie je voorouders waren en daar kwam de sibbekunde om de hoek kijken. Het volstond dan niet dat je zelf een stamboom in elkaar knutselde, daar was een overheidsinstantie bij betrokken. Tijdens een zoektocht naar gegevens over mijn vader, trof ik een document aan dat die overheidsbemoeienis klip en klaar aantoont.

Mijn vader werkte in die dagen in Den Haag bij het Departement van Binnenlandsche Zaken. Op een bepaald moment, ergens in de tweede helft van 1942, werd besloten dat het Departement (grotendeels) moest verhuizen naar Apeldoorn. Hetzelfde gold voor het Dept. van Justitie. De precieze reden voor dit besluit ken ik niet. Omdat ik bv niet wist wanneer hij, met mijn moeder, naar Apeldoorn verhuisde, ben ik naar het Nationaal Archief getogen om o.a. dat uit zoeken. Er bestaan archieven van de afdeling waar hij werkte, de afd. Algemeen Secretariaat en Comptabiliteit (ASC). Daarin vond ik dat de verhuizing in de eerste drie weken van maart 1943 heeft plaatsgevonden. Hij kwam te werken op de Willem de Zwijgerlaan 13. Samen met mijn moeder ging hij wonen op de toenmalige Parkweg 6.
Maar dit terzijde. Al bladerend door dit archief liep ik aan tegen een rapport over het onderzoek naar de personeelsbezetting van de Centrale Dienst voor Sibbekunde d.d. 28 oktober 1943. Men voorzag dat er te weinig personeel zou zijn om ook wetenschappelijk sibbekundig onderzoek te doen. Dit omdat men het te druk had met aanvragen van afstammingsbewijzen van particulieren en met "die van door bepaalde Regeeringsinstanties aanhangig gemaakte aanvragen of opdrachten tot het instellen van een onderzoek naar de afstamming van bepaalde personen, meestal met het doel om te weten te komen of deze personen al dan niet van Joodschen bloede zijn." De eerste bladzijde van dit rapport staat hieronder weergegeven.
Hier staat dus onverbloemd dat:
- de overheid i.c. het Dept. van Binnenlandsche Zaken direkt verantwoordelijk was voor het afgeven van ariërverklaringen en impliciet voor verklaringen dat personen wel van Joodsche bloede waren;
- de overheid bovengenoemde faciliteit ook financierde;
- de overheid i.c. "bepaalde Regeeringsinstanties" een zekere rol hadden in het aanwijzen van Joden met alle gevolgen van dien.
Uit de eveneens afgedrukte brief wordt duidelijk dat met "bepaalde Regeeringsinstanties" (ook) Duitse instanties werden bedoeld.
Hierboven staat niets nieuws maar als je het allemaal zo onverbloemd ziet staan...
Goed dat er archieven zijn, zo blijven feiten bewaard!
1e blz. Rapport Centrale Dienst voor Sibbekunde 28-10-1943
NA archiefinv. 2.04.50 inv.nr. 242

Beslissing afstamming één joodse grootouder
Bovenstaande brief afgedrukt met vriendelijke toestemming van de heer Paul Welling, waarvoor dank! Zijn blogs over dit onderwerp vindt u hier en hier.

Sibbeology
I looked up this word in both my Oxford and Webster dictionary but there is no such word. So it probably doesn't exist. Still it may serve my purpose, I'll try to explain. In Dutch there are two words for genealogy: genealogie and sibbekunde. The first one resembles the English equivalent, the second one goes back to the old high German word sippa meaning kinship, relatives. Also in old English we know the word sibb with a similar meaning. A.o. the word sibling is derived from sibb. Now how does one call the hobby, activity or science if you like, of investigating who your sibbs are? Sibbeology? Probably not but in this post it acts as the equivalent of the Dutch word sibbekunde. What I want to say is this. The word 'genealogy' in Dutch is commonly used and perfectly acceptable; the word 'sibbeology' is not.
The reason for this is that during WW2 'sibbeology' was used to determine whether or not one was of Jewish descent. Obviously the occupying German nazis were involved in this practice but also Dutch civil servants. Initially, to be employed by the Administration, one had to make a statement about one's descent. That was called an Aryan statement, see the first illustration in this post. In 1940/41 this statement was used to make an inventory of Jews in The Netherlands. Later the presence of Jewish ancestors in the declaration was sufficient reason for dismissal.
Having read the above you will understand that people in Holland, in particular the older generations, dislike the use of this word because of its connotations.

My father was a civil servant working in the Department of Internal Affairs in the early 40-s. When visiting the National Archive in The Hague to find out more about his career there, I ran into a report on the organization dealing with 'sibbeology' (the second illustration shows page 1 of the report). The thing that struck me was that it so openly mentioned the official involvement with the registration of Jewish people. The report was written to consider an apparent request to increase the number of staff so that sufficient attention could be paid to a more scientific approach of 'sibbeology'. The present staff, the report states, was too busy with the handling of requests to establish whether or not people were of Jewish descent...
The report clearly demonstrates that:
- the Administration i.c. the Dept. of Internal Affairs was actively involved in the facilitation of Aryan statements as well as in establishing whether people were to be considered Jewish or not;
- the Administration funded the 'sibbeology' organization;
- certain government institutions were active in pointing out who was a Jew and who was not.
The letter shown in the third illustration shows that 'certain government institutions' included German organizations overseeing Dutch civil servants. It mentions the Generalkommissar für Verwaltung und Justiz (General Commissioner for Administration and Justice).
The facts mentioned above are not new. But seeing it all written down in a business like manner is kind of disturbing, to put it mildly.
The above once more demonstrates why archives are indispensable institutions when it comes to historical fact finding.

Wednesday, 28 June 2017

Summary holidays -2017- Samenvatting vakantie

For the English text please see after the maps.


The Gironde ferry between Royan and Le Verdon
De samenvatting van 2015, in 2016 zijn we niet weggeweest, begon met de volgende tekst: 

"Gewoontedieren zijn wij! Altijd maar naar Frankrijk, nooit es naar ergens anders. Tja, inderdaad, dat is zo maar alles heeft z’n redenen. Kijk, wij bespreken nooit een vakantie en we zijn daarom altijd vrij om te gaan (of niet) en te staan waar we willen. Geen stress van een IPB-reisje, niet je hele hebben en houden bij de security op Schiphol moeten laten zien, geen urenlange vertragingen op zuideuropese vliegvelden waarvan je niet eens wist dat ze bestonden en ook geen annuleringsverzekering hoeven afsluiten. Met de auto door Frankrijk, zoveel ontspanning vind je nergens, echt niet!"

Als ik dat zo teruglees, dan zijn we dit jaar wel van ons geloof gevallen. Nou ja, niet helemaal maar toch wel een beetje. Ten eerste zijn we niet alleen naar Frankrijk geweest maar ook naar Italië en, min of meer letterlijk, en passant ook naar België, Oostenrijk en Duitsland. Dat kwam enerzijds door de uitnodiging van broer Jan om weer eens naar zijn vaste verblijf in Italië te komen, en anderzijds door Jeanne's wens om de Italiaanse bloemenrivièra te zien. Daarnaast wilde ze wel eens via Duitsland terug. Op de tweede plaats hebben we deze keer ook meer hotels vooruit geboekt, via trivago.nl. Dat werkt goed, het nadeel is waarschijnlijk wel dat je bestookt gaat worden met aanbiedingen en vragenlijsten. Meestal boekten we maar één dag van te voren, maar toch. Dat boeken werd voornamelijk ingegeven door de hoge temperaturen. Als je na een hele rit in de warmte ergens aankomt, dan ontbreekt bij mij de zin om nog eens op jacht te gaan naar een redelijk geprijsd hotel. Dan ga ik liever rechtstreeks naar een adres waarvan ik weet dat we er tegen een redelijke prijs terecht kunnen, om daar vervolgens eerst eens lekker onder de douche te gaan staan.

En zo hebben we onze "principes" voor een deel ingeruild en toch een fijne, en voor ons doen, lange vakantie gehad. Want nog nooit bleven we 26 dagen weg. Ook reden we nooit het aantal kilometers dat we nu gereden hebben: 4589 stuks. Omdat we relatief veel over autoroutes enz. hebben gereden, kwam het gemiddeld benzineverbruik uit op 1:11,5. En dat is, vind ik, niet slecht voor een RAV4 van 10 jaar oud waarmee we deze vakantie de 170.000 km mijlpaal zijn gepasseerd. In totaal verstookten we ruim 400 liter euro95 tegen een gemiddelde prijs van € 1,472. Italië langs de autostrada spande de kroon met een prijs van € 1,88/ltr. Bij Leclerc in Soustons waren we bijna € 0,50/ltr goedkoper uit: € 1,309.

Ook deze keer vertrokken we eind mei. De route was als volgt met de overnachtingsplaatsen in het blauw en tussen haakjes het aantal overnachtingen (indien >1). Ook nog een paar [uitstapjes].

Castricum - Rijswijk - Beneluxtunnel - Bergen op Zoom - Liefkenshoektunnel - Zelzate - Gent - Jabbeke - Duinkerken - Calais - A29 exit 9 - Doudeville - Saint-Valéry-en-Caux - Doudeville - A29 - Pont de Normandie - Caen - Avranches - Rennes - Redon - Drefféac - Saint-Nazaire - Pornic - Saint-Jean-de-Monts - Challans - Bournezeau - La Crèche - Saintes - Royan - Le Verdon - Soulac sur Mer - Vendays-Montalivet - Hourtin Plage - Hourtin - Carcans - Lacanau - Marcheprime - Castets - Azur - Vieux-Boucau-les-Bains (9) - [Soustons] - Soustons - Peyrehorade - A64 exit 6 - Orthez - Pau - Tarbes - A64 exit 25 - Montesquieu - Sabarat - Foix - Verniolle - Fanjeau - A61 - Carcassonne - A61 - Narbonne - A9 - Montpellier - A9 exit 27 - Lunel - La Grande Motte - D62 - D979 - N113 - A9 - Nimes - Arles - A54 - A8 exit 37 - Frejus - St. Raphaël - D559 - Agay - D559 - Anthéor - Mandelieu-La Napoule - A8 exit 40 - A10 - Marina di Andora - A10 - Genua - A12 - Marina di Massa (2) - A12 - A11 - Lucca - A11 - A1 - SP101 - San Donato in Poggio (4) - [Castellina in Chianti] - SP101 - A1 - A22 - Modena - Verona - Bolzano - A22 - Vipiteno - A22 - Brenner - A13 - Innsbruck - A12 - A93 - A8 - München - A9 - Ingolstadt - A9 - Nüremberg - A3 - D470 - Adelsdorf - D470 - A3 - Würzburg - Frankfurt - Cologne - Düsseldorf - Duisburg - Emmerich - A3 - A12 - Arnhem - Utrecht - A2 - A9 - N203 - N513 - Castricum

Op de kaart ziet dat het zo uit:

The first part of the trip...


... and the last part


Hoewel we de neiging hebben nogal eens in ons bekende plaatsen te overnachten, hebben we deze trip toch een aantal nieuwe slaapplaatsen ervaren. Het zijn: Hourtin Plage, La Grande Motte, Marina di Andore, Marina di Massa, Vipiteno en Adelsdorf. M.u.v. de laatste twee zijn het allemaal toeristische kustplaatsen die in het voorseizoen nog wel te doen zijn maar in juli/augustus zou ik ze niet aanraden. In totaal hebben we op 13 verschillende adressen geslapen. De gemiddelde hotelkosten, vaak incl. ontbijt, bedroegen ruim € 87 per nacht. Dat is wat hoger dan in voorgaande jaren maar dat komt waarschijnlijk doordat we niet of nauwelijks in de wat goedkopere Logis de France-hotels hebben overnacht.

Op de weersomstandigheden was niets aan te merken, soms een beetje bewolkt, twee dagen echt regen en voor het overige zon, soms zelfs een beetje veel.

Al met al een fijne vakantie met misschien wat veel kilometers. Dus of dat voor herhaling vatbaar is...


Summary 2017 holidays
The La Grande Motte assiette de charcuterie


Our usual summer holiday destination is France. And this time is no exception however, we added a visit to my brother and his wife in Italy. To avoid a detour by going back again via France, we took the homebound route via Austria and Germany. All in all that resulted in a 26 day long trip spending 4,589 kilometers on the road. Our Toyota RAV4 did well, it did not confront us with any problem. Somewhere north of San Donato in Italy we passed the milestone of 170,000 kms on the clock. On average the RAV4 consumed 8.7 liters of unleaded euro95 every 100 kms. The fuel prices in Europe differ. In a French Leclerc supermarket we paid € 1.309/ltr and on the Italian autostrada € 1.88/ltr. So the price for a pizza may not be too bad, it is sort of compensated by Italian fuel tax measures.

This year we left on May 30. You’ll find the route below with the overnights in blue and the number of overnights in parentheses (if >1). Also two [side trips].

Castricum - Rijswijk - Beneluxtunnel - Bergen op Zoom - Liefkenshoektunnel - Zelzate - Gent - Jabbeke - Duinkerken - Calais - A29 exit 9 - Doudeville - Saint-Valéry-en-Caux - Doudeville - A29 - Pont de Normandie - Caen - Avranches - Rennes - Redon - Drefféac - Saint-Nazaire - Pornic - Saint-Jean-de-Monts - Challans - Bournezeau - La Crèche - Saintes - Royan - Le Verdon - Soulac sur Mer - Vendays-Montalivet - Hourtin Plage - Hourtin - Carcans - Lacanau - Marcheprime - Castets - Azur - Vieux-Boucau-les-Bains (9) - [Soustons] - Soustons - Peyrehorade - A64 exit 6 - Orthez - Pau - Tarbes - A64 exit 25 - Montesquieu - Sabarat - Foix - Verniolle - Fanjeau - A61 - Carcassonne - A61 - Narbonne - A9 - Montpellier - A9 exit 27 - Lunel - La Grande Motte - D62 - D979 - N113 - A9 - Nimes - Arles - A54 - A8 exit 37 - Frejus - St. Raphaël - D559 - Agay - D559 - Anthéor - Mandelieu-La Napoule - A8 exit 40 - A10 - Marina di Andora - A10 - Genua - A12 - Marina di Massa (2) - A12 - A11 - Lucca - A11 - A1 - SP101 - San Donato in Poggio (4) - [Castellina in Chianti] - SP101 - A1 - A22 - Modena - Verona - Bolzano - A22 - Vipiteno - A22 - Brenner - A13 - Innsbruck - A12 - A93 - A8 - München - A9 - Ingolstadt - A9 - Nüremberg - A3 - D470 - Adelsdorf - D470 - A3 - Würzburg - Frankfurt - Cologne - Düsseldorf - Duisburg - Emmerich - A3 - A12 - Arnhem - Utrecht - A2 - A9 - N203 - N513 - Castricum

The route is visualized on the two maps above.

Although we are inclined to stay the night in places we were before, we managed to add a couple of new ones: Hourtin Plage, La Grande Motte, Marina di Andore, Marina di Massa, Vipiteno en Adelsdorf. Except the last two they are all beach resorts worth paying a visit in May and June. But I wouldn't go there in the peak season, much too busy.

On average our hotel cost incl. breakfast amounted to € 87/night. That is a little higher than in previous years. Probably the difference is caused by the fact that in the past we made more use of the Logis de France hotels. And they are slightly cheaper.

The weather was splendid, a bit cloudy now and then and two days of rain. But most days were outright sunny with temperatures close to or over 30 degrees Centigrade.

All in all we've had a super holiday. However, it remains to be seen whether next year we'll drive as much as we have done this year...
Medieval Carcassonne seen from an A61 aire

Saturday, 24 June 2017

Adelsdorf - Castricum

Uitzicht vanuit het hotel in Adelsdorf
Goed hotel in Adelsdorf en idem restaurant. Een beetje Duits in de wijze waarop ze de eigen regels toepassen. Het restaurant bv gaat pas om 17.30 uur open. Denk dan niet dat je voor die tijd iets kunt drinken, halb sechs ist halb sechs!
Om 8.45 uur gaan we weer op pad voor de laatste 660 km. Want om nou nog een hotel te zoeken in de Ruhrstreek of bij Arnhem... Het is relatief rustig op de weg, wel meer vrachtwagens dan ik verwachtte. Er was toch een rijverbod (met een paar uitzonderingen) voor LKW in het weekend? Wel wat wegwerkzaamheden zo hier en daar maar het verkeer stroomt goed door. In het Ruhrgebied krijgen we de eerste spetters sinds lang op de voorruit en de temperatuur daalt behoorlijk. Om 15.30 uur rijden we de auto de garage weer in. We hebben er 4.589 km opzitten en een mooie vakantie gehad met uitzonderlijk fraai weer.
Binnenkort op deze plaats nog een samenvatting en dan is ook deze vakantie klaar om in de annalen bijgeschreven te worden.
Alle lezers dank voor het volgen van onze vakantie en het plaatsen van commentaar!

Friday, 23 June 2017

Brenner - Adelsdorf

Ook mooi, Oostenrijk
Reisdagen zijn niet de meest spannende dagen, tenminste, liever niet. Er valt dus ook niet veel over deze dag te zeggen. Om de Brenner over te komen, moet je (€ 9,00) tol betalen. Dat kan ook vooraf via een site waar je deze Videomautkarte kunt bestellen. Dat doen wel meer mensen want wij krijgen kaartnummer 11021061795271312230... Als je dat gedaan hebt, is het zaak het zogenoemde Videomautspur, aan de linker kant van de doorgang aan te houden en je kunt zonder te stoppen, wel bitte wat langzamer rijden!, doorrijden als je kenteken voor de videocamera's tenminste leesbaar is.



De verdere reis verloopt zonder grote verkeersproblemen, alleen bij München een beetje vertraging. Na Nüremberg gaan we richting Würzburg maar dat halen we niet. Voor die tijd zijn we het zat en vinden met behulp van de TomTom een hotel in Adelsdorf, een boerendorpje in het Beierse. Het heeft ook een restaurant dus we hoeven niet verder op pad, ook al omdat in Adelsdorf verder weinig te beleven valt. Of het moet de uitrukkende brandweer zijn, die zijn thuishaven om de hoek heeft.
De afstand tot huis is nog zo'n 660 km. Of we dat in één keer doen, hangt af van de omstandigheden.

Thursday, 22 June 2017

Breakfast at the Brenner

Een deel van de parkeerplaats bij hotel Brenner
Nou ja, de titel moet u niet te letterlijk nemen want ontbijten doen we morgenochtend pas maar een alliteratie is nooit weg. Het gaat eigenlijk over het diner van vanavond maar eerst even de rit hier naar toe. Vanaf San Donato is het 460 km over de A1 en A22 via Florence, Bologna, Modena, Verona, Trento naar vlakbij de Brennerpas. Veel vrachtverkeer maar weinig oponthoud. Het deze keer vooraf besproken hotel blijkt aan de autostrada te liggen en een welhaast integraal onderdeel van een betaalde, voornamelijk vrachtwagenparkeerplaats te vormen. De toegang is, bij afwezigheid van de receptioniste, volledig geautomatiseerd. De kamers zijn schoon en ruim en, heel belangrijk bij deze temperaturen, de douche is perfect. Een restaurant is er niet maar is wel iets soortgelijks een 100 meter verderop. Je verwacht daar niet veel van maar we hebben er prima gegeten. Van een goede Pinot Grigio via een heerlijke salade, een paar flinterdunne pizza's tot aan profiteroles aan toe. Echt een aanrader als je toch onderweg bent, dit restaurant aan de A22 bij Vipiteno (Sterzing). En de twee glaasjes limoncello, die we aangeboden kregen, hebben niets met het voorgaande te maken. Eigenlijk hadden we wel kunnen weten dat dit een goede eetgelegenheid is; chauffeursrestaurants zijn altijd goed, anders komen ze daar niet...
Morgen naar de Brennerpas en verder.
PS Het enige minpuntje hier, de wifi is niet geweldig.

Wednesday, 21 June 2017

Castellina in Chianti

Castellina
Vandaag, het was weer de gebruikelijke 30 graden, een sight see tour gemaakt naar bovengenoemd Castellina. Het is een wat toeristisch aandoend dorpje maar het blijft allemaal nog binnen de perken. Het is zeker geen Volendam, je kunt hier gewoon lopen zonder over mede-toeristen te struikelen. Eigenlijk beperkt het toeristische zich tot maar één straat. Veel wijnwinkels, terrasjes en authentieke geveltjes. We hebben ons de lokale wijn, een Vernaccia, goed laten smaken.
's Avonds ons galgenmaal genuttigd in ristorante La Toppa in San Donato. Het doet zijn naam eer aan, echt een toppertje! Mocht u ooit in de buurt komen, doen! En zoals op de tweede foto te zien is, wij waren niet de enigen. Voor degenen die, niet geheel onterecht, denken dat onze vakantie voornamelijk uit eten en drinken bestaat, de kilometerlange weg naar en van het restaurant, hebben we lopend afgelegd...

La Toppa in San Donato
Morgen de eerste etappe naar het noorden.

Tuesday, 20 June 2017

Poggibonsi en Florence

De ladies op de markt te Poggibonsi
Vandaag op verzoek van de dames naar de markt in het naburige Poggibonsi. Dat is, met temperaturen tegen de 30 graden, geen geringe concessie. Er moet een bepaald soort ondertafellaken aangeschaft worden. Helaas, op de hele markt niet te krijgen.
Voor het overige is de markt een echte gebruiksmarkt: groente, fruit, brood, textiel, dat soort zaken. Weinig spannende dingen dus. Gelukkig kunnen we in een redelijk koele Coöp wel wat boodschappen doen en aan de andere kant van P. een ventilator aanschaffen.
Vanmiddag verwachten we nog een paar gasten, die via Pisa International Airport met een huurauto deze kant opkomen. En vanavond gaan we Remko halen, die in Florence landt. Dus zo wordt deze dag en het huis ook weer gevuld.
Van de rit naar Florence is nog wat te melden. Bij het verlaten van de autostrada weigerde onze credit card dienst. Ook na nogmaals invoeren, geen betalingsaktie en dus gaat dan de slagboom niet open. En dat is pijnlijk want achter je staande automobilisten voeren de psychologische druk natuurlijk wel op. Dat denk je dan tenminste. Maar op een gegeven moment komt er een halve meter tekst uit de betaalautomaat rollen en de boom gaat open. Pffft! Na lezing blijkt dat je alsnog kunt betalen op de site van autostrada. Maar toch wel handig dat de hele betaalsystematiek kennelijk detecteert dat er een stuntel voor de slagboom staat die z'n betaling niet voorelkaar krijgt. In Frankrijk heb ik dit nog nooit gezien of gehoord. Slimme jongens, die Italianen.
De plek waar we hier in Toscane zitten is 's avonds en 's nachts zo goed als vrij van strooilicht. Dus sterren kijken, en herkennen, is een leuk tijdverdrijf. Om dat wat eenvoudiger te maken, is er een leuke app: Sky Map. Nadat je de instellingen van je gps-kompas wat gekalibreerd hebt, richt je je mobiel op de lucht boven (of onder) je en op je scherm zie je precies wat je (niet) ziet met de namen erbij. Leerzaam en ook nog leuk, zullen Facebookers waarschijnlijk zeggen.

LinkWithin

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...